Er was onlangs ophef in de lokale media. Op zich niets nieuws, (lokale) media draait grotendeels op #ophef. De Nijmeegse afdeling van de Partij voor de Dieren riep op om de jaarlijkse haringparty af te schaffen.
De zogenoemde party, voor het eerst sinds drie jaar weer gehouden, is een feestje waarin ondernemers kunnen netwerken en ‘bieden op acht vaatjes haring en flinke portie paling’. De opbrengst van de vis gaat naar een goed doel. De PvdD vindt het niet meer van deze tijd om in een stad die diervriendelijkheid wil uitstralen dieren te veilen. Vangstmethoden in de visserij zijn dieronvriendelijk, er is bewezen dat haringen vaak uren lijden voordat ze dood zijn en overbevissing is een groot probleem. Over de tevens geveilde paling is in nieuwsberichten niks terug te vinden. Deze vis is al jaren een ernstig bedreigde diersoort. Regelgeving rondom een vangverbod (de vis is niet te kweken) is een al jaren slepend proces. “Als ondernemers een haringparty willen organiseren, kunnen we ze niet tegenhouden. Maar daar moeten we niet het stadhuis voor gebruiken. “Wat wil je uitstralen als gemeente?” aldus PvdD’er Eline Lauret.
Rosalie Thomassen, Stadspartij Nijmegen, verkondigde een onder de online reageerders veel gehoorde mening: “Haring eten is niet verboden, en haring wordt toch wel gegeten. Het gaat om geld ophalen voor het goede doel. De haringparty is een prachtige traditie, waar we niet aan moeten zitten.” Ook de normaal erg genuanceerde journalist Rob Jaspers kwam in de Nijmeegse politieke podcast Ien: De Podcast niet verder dan: “Ik schrik van die vragen. Het is een soort zelfbevlekking van de PvdD. (…) Het gaat hier om een goed doel, het gaat hier om symboliek. Dan zeggen ze ga maar voor asperges. Hebben ze wel eens gekeken hoe die asperges geplukt worden? Hoe die migranten onderbetaald worden? (…) Ze stimuleren om na te denken over, maar dit gaat een stap te ver.”
Voordat ik verder ga over het standpunt van de PvdD moet het mij van het hart dat ik het sowieso een vreemde gang van zaken vind. Drie van Nijmegens rijkste ondernemers die een netwerkfeestje geven in wat het hart van de lokale democratie moet zijn. Iets wat je volgens mij sowieso niet moet willen. Maar blijkbaar is alles toegestaan zolang het uiteindelijk het label ‘voor het goede doel’ krijgt.
Bij de afgelopen editie werd er uiteindelijk 30 duizend euro opgehaald. Geld dat ook zonder de bijbehorende, met de party indirect gekochte, publiciteit geschonken had kunnen worden. Wil je een goede daad plegen of wil je aandacht?
Maar goed, genoeg hierover. De PvdD heeft een slimme zet gedaan met het aankaarten van het problematische bobofeestje. De reacties erop onderstrepen dit. De PvdD legt namelijk carnisme bloot. Sociaal psycholoog Melanie Joy muntte die term in 2001. Een carnistische cultuur is gestoeld op haar eigen “onomstotelijke” feiten. Joy noemt dit de drie N’s van rechtvaardigheid: Dieren eten is Normaal, Natuurlijk en Nodig. De rechtvaardiging van de haringparty valt overduidelijk onder de N van normaal. Docent milieuwetenschappen en milieu- en dierethiek aan de Universiteit Utrecht Willem Vermaat zet Joy’s gedachtegoed over de drie N’s uiteen in zijn boek Waarom we geen hondenmelk drinken: “‘Normaal’ is alleen maar wat de meerderheid doet. Dat maakt het geen onveranderlijk gegeven. Als we alles accepteren zoals het is omdat het normaal is, dan verandert er nooit iets. Dat geldt voor een levensverwachting van dertig jaar: er zou geen impuls zijn tot het verlengen van onze levensduur en het verbeteren van onze kwaliteit van leven. Het geldt zeker voor culturele tradities als slavernij, trouwen met familie en het eten van dieren.”
Om verandering op lange termijn te kunnen bewerkstelligen moet het problematische gedrag in wat wij momenteel ‘normaal’ vinden blootgelegd worden. Vaak gebeurt dit door buitenstaanders, zogenaamde gekke mieren, mensen die we eerst raar vinden en misschien zelfs voor hun gedrag veroordelen. Pas na de eerste verontwaardiging begint het nadenken en zullen steeds meer en meer mensen de gekke mier volgen. Denk aan de eerste ‘Zwarte Piet is racisme’-demonstranten. Iets als traditie bestempelen betekend niet dat iets toekomstbestendig is. De gemeente Nijmegen liet in een brief weten in gesprek te gaan met de organisatie van de veiling. Zo hopen zij ervoor te zorgen dat er in 2024 in ieder geval geen paling meer geveild wordt.